İnsanoğlu, ancak güzel ahlaka sahip olmakla nefsani hastalıklardan korunup ma'rifettullah mertebesine ulaşabilir.

Bir insanın, Halik ve mahlukat yanında: izzet, Şeref vekaarı, Haysiyet, l'timad ve l'tibarı ahlakıyla ölçülür. Müslümanlık güzel ahlak ile belli olur. Cenab-ı Hak:

1- "Emir olunduğu gibi dosdoğru ol" buyuruyor.
Keza:

2- "Şüphe yok ki Rabbimiz Allah diyenler, sonra doğruluk üzere bulunanlar için korku yoktur. Mahzun da olmazlar. Bunlar cennetlikdirler. Yaptıkları
nın karşılığı olarak orada ebedi kalırlar"

Keza:

3- "Hayırlı işlere acele ediniz, iylik hususunda yarışınız!"

Hadis-i Şeriflerde Peygamberimiz Sallallahu Teala aleyhi ve sellem buyuruyor:

4. "Güzel ahlak Allah Teala'nın Yüce ahlakıdır.
5. "Güzel ahlak, cennet ehlinin amellerindendir.

6. "Güzel ahlak dinin kabıdır. Bir kimsenin Dini, ahlakının güzelliği İle ölçülür."
7. "Dinden sonra, aklın başı: kendisini, güzel ahlak ile halka sevdirmek, iyi ve kötü kimselere karşı bol hayır yapmaktır."
8. "Güzel ahlakdan ayrılma! Çünkü Ahlak bakımından insanların en iyisi, din bakımından en güzelidir."
9. "Müslümanlık güzel ahlaktır."

10. "Allah Teala Hazretleri, bir kulunun hem dış görünüşünü, hem de içini ve ahlakını güzel yaratıp da, sonra onu ateşde yakmaz."
11. "Siz insanların hepsine, malınızla iylik etmeye yetişemezsiniz.... Öyle ise güller yüzlülükle, güzel ahlak ile yetişiniz!" (Böylelikle bütün insanlara
    iyilik yapmış olursunuz.)
12. "içinizde en sevdiklerim, kıyamet gününde bana en yakın olanınız, ahlakı en güzel olan mü'minlerdir. Ki bunlarla hoş geçilinir. Bunlar insanlarla ülfet ederler ve kendileriyle ülfet ederler ve kendileriyle ülfet olunur."

14. "Allah Teala Hazretleri güzel ahlakı sever,kötü ahlakı sevmez."
15. "Bir insan ibadeti az olduğu halde güzel ahlakı sayesinde, ahiret derecelerinin en büyüğüne ve konakların en şereflisine erişir.ibadeti çok olan bir kul da, kötü ahlakı yüzünden cehennemin en aşağı derecesine boylar."
16.  "Sirke balı bozduğu gibi, kötü ahlak da insanın iyi amellerini bozup fenalaşdırır.
17.  "Gerçek müslümanda": Allah'a karşı, günah yapmakta, kendini alıkoyacak bir korunma duygusu,Sefihe karşı gelebilecek bir yumuşaklık huyu,- insanlar arasında kendisini hoş yaşatacak güzel bir ahlak olmalıdır.Bunlardan birisi bile bulunmazsa, o kimsenin işlerinden hiç birine i'timad etmeyiniz..!" "Güzel ahlak, güneşin karı erittiği gibi günahları eritir."

18. "Bir insan ahlakı kötü oldukça, Allah Teala'dan hep uzak kalır. "Diliyle eliyle insanları incitmeyen, Başkaları kendisinden emin olan, Bir mü'min ve müstüman; iman ve müslümanlığın en yüksek mertebesini bulmuştur:"
19.  "Bir kul,

• Ahlakını güzelleştirmedikçe,
• Öfkesini yenmedikçe,
• Kendisi için sevip istediğini, başkaları için istemedikçe, olgun bir mümin değildir"

 

20-"Bir kimse,

• Kalbi diliyle beraber,
• Dilide kalbiyle beraber olmadıkça
• Sözü, işine aykırı olmaktan kurtulmadıkça Komşuları şerrinden emin olmadıkça Gerçek mümin değildir."

22. "Merhameti olmayan, merhamet görmez."
23. "Büyüklerini saymayan, küçüklerine şefkat ve merhamet göstermeyen bizden değildir."
24. "Yeryüzündekilere merhamet ediniz ki, gökdekilerde size merhamet etsinler."
25. "Mü'min kişinin gönlüne sevinç havası esdirmek ve onun İhtiyacını karşılamak, bütün nafile ibadetten, benim için daha sevimlidir."
26. "Ben ancak yüksek ahlakı tamamlamak için gönderildim. Peygamberlik vazifemin hedefi budur."

Ahlak hakkında Peygamberimiz Sallallahu Teala aleyhi ve sellemin binlerce hadis-i şerifi vardır.

Yukarıki hadis-i şeriflerdende anlaşılır ki islam Dini, güzel ahlak ve fazilet dinidir.

Güzel ahlak sahibi olmayanlar, ne kadar ilim, ibadet ve taatla meşgul olsalar yine olgun ve kamil müslüman sayılmazlar.

27- Bir gün peygamber sallallahu teala aleyhi vesellem Efendimizin yanında, her gün oruç tutan, bütün gece namaz kılan bir kadından bahsetmişler..
 ve onu övmüşler, sonrada;

-Yalnız huyu kötüdür. Diliyle komşularını incitir, rahatsız eder demişler.

Bunun üzerine Resul-i Ekrem Sallallahu aleyhi ve sellem:

- "O kadında hayır yoktur; Cehennemliktir." buyurmuşlar.

Buda gösteriyorki:

Müminin esas sıfatı güze! ahlakıdır.

Vekar ve Hilm:

28- Peygamberimiz aleyhi'ssalatü ve'sselam ashabdan birine; şöyle buyurdu:

• Sende Allah'ın sevdiği iki haslet vardır:
• Hilm: Yumuşak huyluluk.
• Vekar: Ağır başlılık.

29- "insanların ekserisini cennete koyan:

• Allah korkusu
• Güzel ahlakıdır.

Cehenneme koyan, dil ve fuhşiyattır."

30- Nefsimi kudret elinde bulunduran Allah a yemin ederimki "Cennete ancak huyu güzel olanlar girerler"

31. "Allah Teala, yumuşak, mülayim, tatlı ve güzel yüzlü insanları sever."
32. Resul-i Ekrem Sallallahu aleyhi ve sellem sordu:

- Cehennemin kimlere haram olduğunu bilirmisiniz?

Ashab-ı kiram:

- Allah ve Resulü bilir, dediler...
Bunun üzerine Resul-i Ekrem:

Herkes yumuşak davranan, cana yakın olan kimselerdir, buyurdu.

33- "Nefsin için sevdiğin (hayın), insanlar için de seversen, hakiki müslüman olursun!"

Güzel ahlak, gerçek müslümanın huyudur. Bütün insanların, güzel ahlaklı olması nizam-ı alem için şarttır.

Güzel ahlakıyla kafirler bile hürmet ederler.

Hayvanlarda bile güzel huylar görülür

köpek'de on güzel ahlak olduğu beyan ediliyor. Üstadın buyurduğuna göre

"Bu on haslet-i hamide'nin {güzel ahlakın) her mü'minde muhakkak bulunması layıktır ve gereklidir."

1-Sadakat:

Köpek sahibini terk etmez? Kovsa da bırakmaz, küsmez, hizmet eder.

2- Kanaat:

Ne verilirse razı olur. Sofraya sokulmaz, bulduğu ile iktifa eder. Yerine biri gelse onu oradan kovmaz.

3- Tevazu':

Yattığı ve gezdiği yer, alelade yerlerdir. Kendi için yüksek yer aramaz. Ne yediritirse yer.

4- Tevekkül:

Yarını düşünmez, yerini yermez, erzak biriktirmez.

5- Teslimiyyet:

Sahibini bırakmaz. Dövse de, ayağını kırsa da yine çağırınca gelir, (kuyruğunu sallayarak) tesli-miyyet gösterir, lylik edeni bilir ve unutmaz.

6- Zühd:

Kendisini umumi zuhurata bırakmıştır. Gelecek için bir düşüncesi ve hazırlığı ve esaslı bir bakımı yokdur.

7- Miskinlik:

Her yeri dolaşır. Bir şey verilirse alır, vermezlerse bakar geçer.

Kendine dokunmazlarsa, bir şey yapmaz; yoluna gider

8- Uyanıklık:

Çok az uyur. Şehirlerin, köylerin sokaklarında gece bekçisidir.Hırsızları tanır, haber verir.Evleri, bağları, bahçeleri, sürüleri korur.

9- istiğna:

Çekingendir. Başkalarının nasibine tecavüz etmez. (Kedi gibi sofralara sokulmaz) kabları bulaştırmaz.

10-Edep:

Köpek, haddini bilir, insanlar arasında ve hayvan cinsleri içinde, İnsanlara en çok hizmet edenlerdendir. Emredilen işi tutar. Terbiyeyi kabul eder, terbiye edildiği zaman, tam bir liyakatla, çok büyük işler görür. Sürü, kızak, ev, harb, bekçilik, keşif ve yitik bulma... işlerinde hizmetleri çoktur.

Bu on güzel ahlak köpeklerde bulunmaktadır.

Halbuki bunlar. Halis müminlerin ve sadık müridlerin sıfatlarındandır.

Bir gün bir sohbette bu bahsi okuyunca, kardeşlerden biri, duygulanarak:

- "Daha bir köpeğin sahib olduğu ahlakı elde
edemedik..." diye ağladı ve sohbettekileride ağlattı.

Yine hadis-i şeriflerden buyrulur:

35. "Sizden biriniz kendisi için arzu ettiğini kardeşi içinde arzu etmedikçe, iman etmiş olamaz."
36. "Kadın 4 şey için nikah edilir:

• Malı,
• Soyu,
• Güzelliği ve
• Dini.

Sen dindar (islam iman ve ahlakıyla mücehhezi kadını al; Mes'ud olursun!"

37-" Yedi sınıf insan vardır ki Allah Teala onları hiç bir gölgenin bulunmadığı günde, arşın gölgesinde gölgelendirir:

-Adaletli devlet reisi,

• Allah'a ibadetle büyüyen genç.
• Kalbi mescidlere bağlı kimse
• Allah için sevişen; birleşenler vede bu sevgiyi devam ettirenler.

• Mevki sahibi olan güzel bir kadın tarafından arz-ı nefs için çağrıldığı zaman:
• Ben Allah'dan korkarım! diyerek reddeden adam Tenhalarda Allah'ı zikrederek, gözleri yaşla dolup taşan kimseler."

38- "iyiliklerin en mükemmeli, bir kimsenin baba dostlarını görüp gözetmesidir."

39- Allah Teala kudsi hadiste buyuruyor: "Benim rızam uğrunda sevişenler için, nebilerin, şehidlerin bile imrenecekleri derecede nurdan minberler vardır."

40- Allah Teala buyuruyor:

• "Allah'a ibadet edin!
• Ona hiçbirşeyi şerik koşmayın,
• Ana, babaya, akrabaya
• Yetimlere, Yoksullara,
• Yakın komşuya,, yabancı komşuya,
• Yanınızdaki arkadaşa,
• Yolcuya ve
• Malik bulunduğunuz kimselere iylik ediniz!"

- Resul-i Ekrem Sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz üç şeye çok dikkat ederdi:

• Başkaları ile çekişmezdi.
• Çok konuşmazdı
• Faydasız şeylerle uğraşmazdı.
  Üç hususda kendini tutardı:
• Kimseyi kınamaz, ayıplamazdı
• Kimsenin ayıp ve kusurlarını araştırmazdı
• Müstehak olan kimseye bile fena söz söylemezdi. Güzel nasihatlerde bulunurdu.

Hazret-i Hasan, babası Ali Kerremallahu vec-^eh'den, o da Resulullah sallallahu aleyhi ve sel-tem'den duyarak şu hadisi naklederler:

"Muhakkak güzellerin en güzeli, güzel ahlakdır

Allahümme sallı ala Seyyidina ve Nebiyyina ve Mevlana Muhammedin ve alihi ve sahbihi ecmain.Vel-hamdü lillahi rabbi'l-alemin Mü'minler, iman, ilim,Amel-i salih ve Güzel ahlak sahibi olarak; kardeşlik için şu esaslara uymaları lazımdır:

Cenab-ı Hak, Hucurat Suresinin onuncu ayetide mealen:

- Mü'minler mutlaka kardeştirler. Onun için (herhangi bir anlaşmazlıkta) kardeşlerinizin arasını düzeltiniz ve Allah'dan korkunuz ki rahmete layık       olasınız! buyuruyor.

Keza:

Tevbe Suresinin 71. ayetinde Mealen :

- Erkek, kadın bütün mü'minler birbirlerinin dostlarıdırlar (birbirlerini görüp gözetirler).

Enfal Suresinin birinci ayetinde mealen

- Allah'dan korkun ve birbirlerinizin arasını düzeltin! (Anlaşmazlıklardan sakının! Aranızdaki geçimsizlikleri izale edin!)

Yine Enfal Suresinin 46, ayetinde mealen:

- Birbirinizle nizalaşmayın! sonra içinize korku düşerek devletiniz elden gider!

Maide Suresinin ikinci ayetinde Mealen:

- iyilik ve takveda birbirinizle yardımlasın, fenalık ve düşmanlıkta yardımlaşmayın!

Al-i Imran Suresinin yüzüçüncü ayetinde Mealen:

Hepiniz birden Allah'ın ipine; islam Dinine sımsıkı sarılınız! ve fırkalaşmayınız: (Ayrılmayınız, Parçalanmayınız) buyuruyor.

Bu ilahi emirleri tutmak Müminler için lazımdar, vacipdir.

Mü'minlerin ancak kalbleri ve gayeleri birleşdiğ zaman Allah'ın yardımına ve felaha erilir Cenabı Hak bir Hadisi Kudsi'de mealen:

- Benim için sevişenlere, Benim için ziyaretleşenlere Benim için birbirlerine ikram edenlere, Benim için birbirlerine itimad edip dost olanlara, Benim de muhabbetim ve yardımım tahakkuk  etmiştir buyuruyor.

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem hadis-i şeriflerinde, Mealen:

- Gerçek müminlerin birbirlerine acımakta.Birbirini sevmekte, Birbirlerine şefkat göstermekte bi vücut gibi olduklarını görürsün! Bu vücudun bir uvzu muzdarip olduğu takdirde diğer kısımları da uykuyu kaybedip ateşler içinde onun ıztırabını duyarlar.

Keza:

Mü'minler tek şahıs gibidirler. Bir uvzu muzdarip olduğu vakit vücudun diğer kısımları da uykusunu kaybedip ateşler içinde onun ıztırabını duyarlar.

- Sizden herhangi biriniz, şahsı içinde arzuladıklarını mü'min kardeşleri içinde arzulamadıkça iman etmiş olamaz.

- Birbirinize haset etmeyin! Birbirinizi helaka sürüklemeyin! Birbirinize buğz etmeyin! ve kardeşçe Allah'a kul olun!

- Mü'min ülfet eder ve ülfet olunur. Ülfet etmeyende ve ülfet olunmayanda hayr yoktur.

Diğer tabirle: *

- Mü'min sever ve sevilir. Sevmeyen ve sevilmeyende hayır yoktur.

- Nefsim kudret elinde olan Allah'a yemin ederim ki:

iman etmedikçe cennete giremezsiniz! Birbirlerinizi sevmedikçe mü'min olamazsınız! Size yaptığınız takdirde birbirinizle sevişeceğiniz bir şey söyleyim mi?

-.Aranızda selamı yayınız! (Birbirinizle daima selamlasınız!) Resul-i Ekrem Sallallahu teala aleyhi vessellem Medine-i Münevvere'deki ilk hutbesinde:

- Yarım hurma ile de olsa birbirlerinize yardım ediniz! Onu da bulamazsanız gönüle sürürü veren doğru ve güzel bir söz veya tebessümle birbirinizi
sevindiriniz! buyurmuştur.

Hadis-i Şerifte Mealen:

- Mü'minlerin en mükemmeli ahlakı güzel olandır.

Keza:

- Allah'ın kuvveti, yardımı, Cemaatlaşanlarladır! Duyuruluyor. Rabbimizin emirlerini tutmak Peygamberimizin sünnetlerine uymak Hakiki Mü'minlik icabıdır.

Felahımız bundadır. Biz de Allah'dan bunu istiyoruz! Hamd ve sena alemlerin Rabbine Salat ve selam Hak Elçisi Hazret-i Muhammed Mustafa'ya ve Onun yolunda olanlara!